را براى اين مسئله نداشت و اگر فرهاد هم باكى از مقام خود در ايران نميداشت ، يقينا حاضر نميشد ، بيرقها را پس بدهد . پس اين خفّت از فرهاد بود نه از پارتىهاى شجاع . آنها وظيفه خود را تا آخر خوب انجام دادند و در سه جنگ متواتر بر روم عالمگير ، كه در عالم حريفى براى خود نميديد ، غلبه يافتند . قضيّه زن رومى يوسف فلاويوس مورّخ يهود گويد ( تاريخ يهود ، كتاب 18 ، بند 2 ) : قيصر روم براى اينكه روابط حسنه با فرهاد داشته باشد ، هداياى زياد براى او فرستاد و از جمله كنيزكى ايطاليائى موسوم به ثرموزا « 1 » بود . فرهاد مهر او را بدل گرفت و او را ازدواج كرد . بعد ، از او پسرى بوجود آمد ، كه روميها اسمش را فراآتاكس ضبط كرده‌اند و ظنّ قوى ميرود ، كه مصغّر فرهاد باشد يعنى به زبان پهلوى فرهادك « 2 » بوده . اين زن در نزد فرهاد چهارم داراى مقامى بلند شده ، نفوذى يافت و چنان كه بيايد ، وجودش در دربار اشكانى بسيار شوم بود . بىترديد ميتوان گفت ، كه چون روميها نتوانستند در دشت نبرد با اسلحه از عهده پارتيها برآيند ، از اين راه در دربار ايران نفوذى يافتند و اين باعث وقايعى مشئوم و جنگهاى درونى در دولت پارت گرديد ( چنان كه در جاى خود شرح هريك بيايد ) . امّا در باب اسم اين زن بايد گفت ، كه نام او را مورّخين مختلف ضبط كرده‌اند . بعضى ثرموزا و برخى ته‌آموزا اورانيا « 3 » و معلوم نيست ، كه كدام يك صحيحتر است ، ولى بر سكّه‌اى اسم او مىزا « 4 » است و بنابراين بايد اين املاء صحيحتر باشد . تاريخ آمدن او را بدربار ايران بايد قبل از 20 ق . م دانست ، زيرا ، چنان كه بالاتر گفته شد ، در ردّ كردن بيرقها و اسراى رومى او دست داشته و اين قضيّه در 20 ق . م رويداده . پس از آن بين دو دولت بزرگ آن زمان ، كه دنياى معلوم آن روز را در تصرّف

--> ( 1 ) - Thermusa . ( 2 ) - Fraataces ( لاطينى را در اسامى ايرانى بايد كاف خواند و اس es علامت تعريف است پس اصل اسم را روميها فراآتاك ضبط كرده‌اند و مصحّف فرهادك است ) . ( 3 ) - Thea Musa Urania . ( 4 ) - Moysa .